27.09.2015

Futbolun saha içindeki patronu hakemler artık farklı bir profil sergiliyor.

2000’li yılların ortalarına kadar düdük çalan asker hakemler yerlerini öğretmen ve mühendislere bıraktı.

1960’larla birlikte başlayan bir gelenekti ‘asker hakemler.’

Ancak saha içinde yaşanan bazı tatsız olaylar ile 2000’lerin başında ortaya atılan ‘şike’ iddiaları nedeniyle TSK, hakemleri hızla yeşil sahalardan geri çekti.

Bugün hakemlerin büyük çoğunluğu artık öğretmen, yönetici ve mühendis.

Son yıllarda bir futbol maçının en önemli unsuru sorusunun cevabı ne atılan goller, ne oynan futbol, ne taraftar…

Hemen her maç en fazla konuşulan şey hakemin yönetimi.

Teknoloji yeşil sahalara yansıdı yansıyalı hakemlerin kararları daha da tartışılır oldu.

Onlarca kamera ve onlarca açıdan ‘İleri-geri’ yapılarak değerlendirilen kararlar çoğunlukla hakemi mutlu edecek sonuçlar içermiyor.

Maç boyunca tribünlerden hakaret işitmesi, kimi zaman maç içinde futbolcuların şiddetiyle karşılaşması 50 yıllık bir geleneği sona erdirdi. Asker hakemlerden bahsediyoruz.

1960’lardan başlayarak 2000’li yılların sonlarına kadar süregelen ‘Asker-Hakemler artık düdüğü çoğunluğu öğretmen ve mühendis olan bir kadroya devretti.

ŞİKE İDDİALARI BARDAĞI TAŞIRDI

Bu değişim sürecine şöyle bir göz atalım.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi 1960’lardan itibaren özellikle assubaylar yeşil sahalarda senelerce maç yönetmeye başladı.

Amaç, disiplini daha sağlıklı bir şekilde sağlamak.

Bu gelenek neredeyse 40 yıl aralıksız devam etti.

Ta ki, kışladaki disiplin yeşil sahalarda sağlanamayıncaya kadar.

2002-2003 sezonu ile birlikte Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), bünyesindeki hakemleri yavaş yavaş sahalardan çekmeye ve artık yeni hakem göndermemeye başladı.

SERT ELEŞTİRİLER ASKERİ RAHATSIZ ETTİ

Bu değişimin başlamasının birçok sebebi vardı.

Dedik ya teknoloji gelişti ve hakemler tartışılmaya başladı.

Televizyonlar birden eski hakemlerle doldu taştı. Her pozisyon didik didik ediliyor, hakemler neredeyse ertesi gün dışarı çıkamayacak hale getiriliyordu.

Bu durum TSK’yı hafiften rahatsız etmeye başladı.

YENİ NESİL FUTBOLCULAR HAKEME KARŞI DAHA AGRESİF

İkinci mesele de futbolun bir sektör haline gelmesi.

Artık büyük paraların dönüyor olmasının saha içine, yani futbolculara yansımaması mümkün değildi.

Yeni nesil futbolcular hakemlere karşı çok daha agresifti.

TSK’nın hakemlerini çekme kararındaki en önemli unsurlardan biri Galatasaraylı Hagi’nin, bir assubay olan Erol Ersoy’la yaşadığı kavga.

10 Mart 2001’de Galatasaray ile Gençlerbirliği arasında oynanan maçta Ersoy’dan kırmızı kart gören Hagi, ünlü hakeme tükürüp, ayağına basmıştı.

Bu olay dava konusu olmuş ve Hagi 10 yıl sonra 15 bin TL’lik manevi tazminat ödemeye mahkûm edilmişti.

KIVRIKOĞLU’NDAN TARiHi AÇIKLAMA

Askerin yeşil sahalardan çekilmesindeki bir başka kırılma noktası, bazı hakemlerin 2000’li yılların başında şike iddialarına karışması.

İşte bu olaylar ve şartlar üst üste gelince, yüzlerce hakem ya emekli oldu ya da yaşı müsait olmasına rağmen hakemliği bırakmak zorunda kaldı.

O günlerde dönemin Genelkurmay Başkanı Hüseyin Kıvrıkoğlu şu sözlerle değişim sürecini başlatıyordu:  

“Genelkurmay olarak şu anki kararımız budur.

Liglerde asker hakem kalmayacak.

2002-2003 sezonundan sonra futbol liglerinden asker hakemleri çekiyoruz, mevcut hakemlerimizin 3’te 1’ini çektik.

3’te 1’ini de bu sezon sonunda çekeceğiz.

Gelecek sezon sonunda da liglerde asker hakem kalmayacak”

ÇEKİLME HEMEN OLMADI

Ancak bu değişimi sağlamak o kadar da kolay olmadı.

Birçok asker kökenli hakem yıllarca maçlarda düdük çalmaya devam etti.

Örneğin Hagi ile kavgasıyla gündeme gelen Erol Ersoy 2002’de FIFA listesinden çıkarılsa da, 2006’ya kadar Türkiye’de hakemliğe devam etti.

BABAKOL İLK ASKER HAKEMLERDEN

Tarihi kayıtlara göre Sıddık Babakol ilk asker hakemlerden.

Günümüzde en tanınmış asker hakemleri şöyle sıralayabiliriz:

Talat Tokat, Mustafa Çulcu, İsmet Arzuman, Bülent Uzun, Bülent Yavuz, Galip Bitigen, İhsan Türe, Sadık İlhan, Ali Uluyol, Murat Ilgaz, Sabahattin Bitirim ve Şahin Taşkınsoy.

– Talat Tokat: Hava Assubayı

– Erol Ersoy: Hava Assubayı

– Mustafa Çulcu: Yüzbaşı

– İsmet Arzuman: Hava Assubayı

– Bülent Uzun: Hava Uçak Bakım Assubayı

– Bülent Yavuz: Albay

– Galip Bitigen: Hava Personel Assubayı

– İhsan Türe: Hava Assubayı

– Sadık İlhan: Hava Assubayı

Hüseyin KELEŞ- BUGÜN GAZETESİ